Mielofibroza to rzadka choroba szpiku kostnego, w której szpik stopniowo zmienia się w tkankę łączną i przestaje prawidłowo funkcjonować. Organizm często „przenosi” wtedy proces tworzenia krwi do innych narządów – najczęściej do śledziony, która znacznie się powiększa (nazywamy to splenomegalią). Tak powiększona śledziona może powodować ból, ucisk w jamie brzusznej, pogorszenie krwiotworzenia, a także komplikować przyszłe leczenie.
Mielofibroza może pojawić się samoistnie, ale także jako następstwo innych chorób krwi. Zazwyczaj dotyka dorosłych pacjentów w średnim i starszym wieku. W wielu przypadkach chorobę można spowolnić za pomocą nowoczesnych leków (np. tzw. inhibitorów JAK). Jednak u części pacjentów leki te przestają działać, a choroba postępuje dalej. W takiej sytuacji najskuteczniejszą metodą leczenia jest przeszczep szpiku kostnego (allogeniczny przeszczep komórek macierzystych).
Jeśli śledziona jest zbyt powiększona, przeszczep może być ryzykowny dla pacjenta – przeszczepione komórki gorzej się „przyjmują” i istnieje większe prawdopodobieństwo nawrotu choroby. Dlatego przed przeszczepem konieczne jest czasem zmniejszenie śledziony. Wcześniej rozwiązywano to poprzez chirurgiczne usunięcie śledziony (splenektomię), co jednak jest poważnym i obciążającym zabiegiem. Obecnie coraz częściej stosuje się napromieniowanie śledziony niską dawką promieniowania, co jest zabiegiem łagodniejszym i mniej ryzykownym.
Międzynarodowe badania i projekty pilotażowe pokazują, że nawet niskie dawki promieniowania mogą wyraźnie zmniejszyć śledzionę i ułatwić przebieg przeszczepu.
Napromieniowanie protonowe śledziony pomaga:
